Menu

INTERVIEW. Kan Willem-Frederik Schiltz Antwerpse liberalen nog redden? “We hebben een nieuw kopstuk. Hij zit hier voor u”

21 jan INTERVIEW. Kan Willem-Frederik Schiltz Antwerpse liberalen nog redden? “We hebben een nieuw kopstuk. Hij zit hier voor u”

Open Vld beleeft momenteel moeilijke tijden op verschillende bestuursniveaus, zo ook in Antwerpen. De partij miste een beloofde schepenpost, verloor haar enige overgebleven schepen die nog in rang stond, en het resterende gemeenteraadslid moest overstappen van meerderheid naar oppositie. De liberalen presteren ook zwak in peilingen. In een poging tot herstel keert Vlaams parlementslid Willem-Frederik Schiltz terug als lijsttrekker. “Als je stijf blijft staan van rancune, kan je niet aan politiek doen.”

Willem-Frederik Schiltz is de zoon van Hugo Schiltz (Volksunie, Spirit), een gewezen Antwerps schepen, federaal minister en senator. Hij is van opleiding advocaat en komt sinds 2007 op voor Open Vld. Hij werd toen rechtstreeks gekozen voor het federaal parlement en zou later ook districtsschepen worden voor Antwerpen, waar hij de drijvende kracht is achter de erg populaire burgerbegroting . Intussen woont Schiltz met zijn vrouw – gewezen Groen-politica Freya Piryns – in Berchem, waar hij in de meerderheid van de districtsraad zetelt.

In 2014 verhuisde hij van het federaal naar het Vlaams parlement, waar hij vandaag fractieleider is. Geen Vlaamse lijst meer voor Schiltz – de verkiesbare plekken zijn daar al lang uitgedeeld voor Open Vld -, want hij keert terug naar zijn Koekenstad als lijsttrekker. Kan hij voor de heropleving zorgen die Open Vld Antwerpen broodnodig heeft?”

Veel negativiteit rond Open Vld dezer dagen. Laat ons toch met iets positiefs starten. Jullie zouden in Antwerpen een erg vruchtbare bestuursvergadering gehad hebben?

“Na alle omzwervingen en gehakketak is het heel fijn dat we terug over inhoud kunnen praten”, klinkt Schiltz ietwat opgelucht. “Het bestuur is gretig met die inhoud aan de slag gegaan en we hebben nog eens fel kunnen discussiëren over zaken waar effectief over gediscussieerd moet worden. We hebben geschetst hoe we onze campagne zien richting gemeenteraadsverkiezingen en welke richting we uit willen gaan. De kopjes blijven niet hangen, de ruggen worden gerecht, het vuur laait terug op.”

 

Gehakketak is wel het minste wat je kan zeggen. Laat ons drie jaar terugspoelen. Het beloofde, tweede schepenmandaat voor Open Vld – dat zou naar jou gaan – komt er niet na een constructie van coalitiepartners N-VA en Vooruit. Dat steekt nog?

“Belangrijker is natuurlijk dat onze partij de tweede schepenpost misliep, meer nog dan mijn persoonlijke situatie. Politiek is geen stiel voor blozende maagden. Het was geen fijne periode. Het kan soms hard gaan. Vooruit en N-VA hebben dat niet fraai gespeeld. Ik vind het ook geen beeld van sterk of genereus leiderschap om een coalitiepartner een kloot af te trekken door het beloofde schepenmandaat te ontfutselen.”

We zullen wel zien na de verkiezin­gen met wie er samen gewerkt kan worden en met wie niet. Want als een kat een koe was, kon ik ze melken voor de stoof Willem-Frederik Schiltz

Je moet straks misschien wel opnieuw een coalitie aangaan met die mensen die je ‘een kloot hebben afgetrokken’? In de wandelgangen klinkt het sowieso dat je nog moeilijk door één deur kan met De Wever?

“Als je stijf blijft staan van rancune, kan je niet aan politiek doen. Die bladzijde is omgeslagen. Maar ik ben ook niet naïef. Ik heb bepaalde mensen wel héél goed leren kennen, dat vergeet je niet. Die periode heeft me als politicus wel degelijk scherper gemaakt.”

“Wat betreft de burgemeester: ik ben toen effectief die fameuze koffie met hem gaan drinken, wat bizar genoeg nationaal nieuws was . Het was een goed gesprek, twee gentlemen onder elkaar. Ook al heeft hij onze partij toen mee buitenspel gezet, ik heb nooit ambras gehad met De Wever. Ik weet niet waar dat vandaan komt. Zijn dat toevallig N-VA-‘wandelgangen’?”

“Maar als je politieke ideeën wil realiseren, moet je bondgenoten zoeken en vinden. Dan heeft het geen zin om in een hoekje te zitten wijzen naar de ‘stouteriken’. Er zijn politici in Antwerpen genoeg waarmee oprecht samengewerkt kan worden, zonder dat er spelletjes worden gespeeld.”

Jouw gewezen partijgenoot Erica Caluwaerts – die momenteel een nieuwe partij aan het oprichten is – is nog zo’n ‘stouterik’. Ze verliet Open Vld, maar behield wel haar schepenpost als onafhankelijke. Volgens een recente peiling heeft N-VA zowel Open Vld als de nieuwe partij van Caluwaerts nodig om Vlaams Belang, Groen en PVDA uit de meerderheid te houden. Is samenwerken met Caluwaerts nog mogelijk?

“Over heel die coup van Caluwaerts heb ik niet veel meer te zeggen”, zucht Schiltz. “Ze heeft een keuze gemaakt. Een vreemde keuze, want ze had er niet veel redenen toe. Bij de minste tegenstand werpt ze de handdoek in de ring en loopt ze weg. Maar ik wil niet in de val trappen om na te trappen. We zullen wel zien na de verkiezingen met wie er samengewerkt kan worden en met wie niet. Want als een kat een koe was, kon ik ze melken voor de stoof.”

Caluwaerts is momenteel een nieuwe “ethische, liberale beweging” aan het opstarten met naar eigen zeggen al zeker zeventig volgers. Verliest Open Vld pionnen aan haar?

“Op onze vruchtbare bestuursvergadering was iedereen aanwezig die aanwezig moest zijn. Open Vld bestaat natuurlijk niet enkel uit een bestuur. Ik heb niet de indruk dat we veel krachten gaan verliezen, behalve Caluwaerts zelf. Maar is dat een verlies?”

Coalitie vormen met wie dan ook kan enkel als Open Vld de kiesdrempel haalt. Dat is volgens diezelfde peiling nét het geval. Houden jullie rekening met een scenario zonder Open Vld in de gemeenteraad?

“Helemaal niet. We scoren momenteel bescheiden in peilingen, en dat hoeft ook niet te verwonderen na alles wat er gebeurd is. Maar we kijken vooruit nu. Wie achteruit blijft kijken, knalt tegen een boom. Antwerpen is de grootste economische metropool van Vlaanderen, een stad van creatieve plantrekkers. Ga je mij vertellen dat er in zo’n stad geen plaats is voor een liberale stem? Ik ben er zeker van dat Open Vld in oktober beter gaat scoren dan wat peilingen nu laten uitschijnen.”

Met welke thema’s gaat Open Vld naar de verkiezingen? Waarom op Open Vld stemmen?

“Het partijprogramma is enkel in grote lijnen uitgezet, maar het is duidelijk dat er in Antwerpen meer participatie moet zijn. Waarom zouden we niet streven naar een stedelijke variant van de burgerbegroting, waarvan ik in het district Antwerpen als schepen de initiator was? De burger moet mee ‘eigenaar’ worden van zijn eigen wijk. Zo kun je het potentieel in onze stad beter verzilveren. Je mag niet enkel investeren in grote infrastructuurprojecten. Het socio-cultureel weefsel van onze stad moet veel beter worden ondersteund.”

Sociaal, cultureel, participatie, niet enkel investeren in prestigeprojecten… Klinkt allemaal heel links voor een liberaal?

“De macht bij de burger leggen is het meest oerliberale idee dat er is. Ik zie liberalisme niet als links of rechts, progressief of conservatief. Ik spreek ook over meer ondernemerschap met minder regeltjes en dus meer vrijheid, ten voordele van meer creativiteit. Ik zie dat nu niet echt als een koerswijziging in ons liberaal gedachtegoed.”

Is een koerswijziging niet nodig na alles wat er gebeurd is bij Open Vld, ook bovenlokaal met Vincent Van Quickenborne , Bart Somers en Gwendolyn Rutten ? Moet Open Vld Antwerpen zich niet afscheuren van de negatieve perceptie van de nationale partij? In verschillende Vlaamse gemeenten duiken nieuwe, liberale partijen op onder een andere naam. Waarom niet in Antwerpen?

“Oude wijn in nieuwe zakken? De kiezer is ook niet dom. Daar kijkt hij zo door. Een nieuwe naam op een partij plakken, heeft enkel zin als de partij effectief heruitgevonden wordt. Dat is elders misschien het geval, maar niet bij Open Vld Antwerpen. Het klopt dat we klappen hebben geïncasseerd en dat onze schepen gaan lopen is. Maar onze partij blijft dezelfde en we hebben een nieuw kopstuk. Hij zit hier voor u.”

“Ik geloof ook niet dat die negatieve perceptie aan mijn persoon hangt. Ik ben al vijftien jaar trouw aan de partij en heb mijn pluimen ook wel verdiend, denk ik.”

Welke pluimen? Wat heeft Open Vld onlangs nog kunnen betekenen voor Antwerpen?

“Zelf ben ik natuurlijk trots op de burgerbegroting in het district Antwerpen en Claude Marinower heeft als schepen van Onderwijs een frisse wind laten waaien en knappe dingen gedaan in de Antwerpse scholen. Dat na 66 jaar onderwijsbeleid door socialisten.”

Dat zijn twee voorbeelden uit de vorige legislatuur.

“Deze legislatuur hebben we bijvoorbeeld activeringstrajecten gelanceerd in scholen en opleidingscentra om jonge mensen aan het werk te krijgen om de Oosterweelverbinding mee te realiseren”, moet Schiltz even nadenken. “In openbaar domein hebben we letterlijk en figuurlijk stenen verlegd met de tuinstraten en het project ‘Antwerpen breekt uit’. Het is heerlijk om te zien hoe de leefbaarheid daar verbeterd is. Ook het digitaal ondernemersloket werd opgestart.”

“Je moet natuurlijk wel de ruimte krijgen om dingen mogelijk te maken. Als je door coalitiepartners buitenspel wordt gezet in het midden van de legislatuur, je enige schepen van kamp wisselt en je plots in de oppositie eindigt, is het moeilijk om op het beleid te wegen. Maar we hebben met Open Vld wel heel wat dossiers in de steigers gezet. Die zullen we vanuit de oppositie blijven steunen .”

Claude Marinower loopt inderdaad rond bij de oppositie dezer dagen. Letterlijk. Hij loopt elke gemeenteraad een halve Tour de France. Steeds in zijn nopjes. De oppositie bevalt Open Vld precies?

“We voelen ons zowel in meerderheid als oppositie comfortabel. Vanuit de oppositie is het natuurlijk wel vrijer spreken zonder rekening te houden met gevoeligheden bij coalitiepartners. Maar het blijft op een hometrainer zitten. Hoe hard je ook gaat, je blijft ter plaatse trappelen en komt geen meter vooruit.”

Kom je ook in Berchem op voor de districtsraadsverkiezingen? En waarom sta je niet meer op een Vlaamse lijst? Omdat er niks meer te rapen valt daar?

“Ik zal op de lijst staan in Berchem, maar dat is vooral ondersteunend. Ik focus me nu op de Antwerpse gemeenteraad, en niet langer op Vlaanderen. Wél ben ik kandidaat voor de tweede plaats op onze Europese lijst, na huidig Europees parlementslid Hilda Vautmans. Maar die lijst moet dus nog gestemd worden.”

En als er dan toch geen zitje volgt in de gemeenteraad, stop je dan met politiek? Ben je geïnspireerd door je vrouw?

“Freya heeft nog geen moment spijt gehad van haar politiek afscheid. Ze is nu coördinator op een bijzonder uitdagende lagere school en voogd over niet-begeleide, minderjarige vluchtelingen. Ze blijft dus wel een verschil maken, ook zonder politieke context.”

“Of ze me geïnspireerd heeft om ook te stoppen? Ik denk zeker niet aan stoppen”, grinnikt Schiltz. Maar ze inspireert me wel om trouw te blijven aan mezelf. En vandaag betekent dat voor mij: op momenten dat het moeilijker gaat, mijn rug rechten en er meer dan ooit voor gaan.”

Zal ze op jou stemmen? Of is het nog elke dag politieke discussie aan de ontbijttafel?

“We hebben eigenlijk nooit op politiek vlak in de clinch gelegen. Als het er echt op aankomt, heeft elke politicus van een democratische partij toch hetzelfde ultieme doel? Meer welvaart in een duurzame maatschappij met rechten voor iedereen? Vergelijk het met een discussie over hoe in Brussel te geraken. Sommige mensen zweren bij de A12, anderen nemen enkel de E19. Het gemeenschappelijk doel is om op tijd in Brussel te geraken. Blijkt dat de snelste weg gewoon met de trein is”, glimlacht hij.

“Freya en ik hebben nooit wedstrijdjes gespeeld wie de flinkste groene is of de stoerste blauwe. Soms raken we niet overtuigd van elkaars argumenten. In dat geval is het gewoon een kwestie van ‘agree tot disagree’. Of ze op mij gaat stemmen in oktober? Dat moet je haar vooral zelf vragen”, knipoogt Schiltz.

Sander Bral
Foto en artikel: Het Laatste Nieuws